in

Hele meningen en halve waarheden over de Hagia Sophia

“De Hagia Sophia of Aya Sophia (Grieks: Ἁγία Σοφία; “heilige teken der wijsheid”, Turks: Ayasofya) is een moskee, een voormalige christelijke kathedraal en voormalig museum in de Turkse stad Istanboel. Van 537 tot 1453 was het de grootste kathedraal ter wereld en van 1453 tot 1934 was het een islamitisch gebedshuis, en opnieuw een moskee vanaf 24 juli 2020. In de periode 1934-2020 was het een museum. Als kathedraal was hij niet gewijd aan een christelijke heilige, maar aan een van de eigenschappen die aan Christus toebedeeld worden, namelijk die van “Heilige Wijsheid” (Hagia Sophia), vandaar de naam.”

Zoals het heel netjes staat beschreven was de Hagia Sophia, of Ayasofya zoals hij in het Turks wordt genoemd een Kathedraal van 537 tot 1453. Daarna was het van 1453 tot 1934 een Islamitische gebedshuis, dus een Moskee en sinds 24 juli is Ayasofya weer in gebruik gezet als moskee. Tussen 1934 en 2020 stond het Hagia Sophia moskee bekend als museum, één van de grootste toeristen trekpleisters van Istanbul.

Toen de berichten kwamen dat Hagia Sophia weer zou worden gebruikt als moskee had heel de wereld natuurlijk een mening. De UNESCO betreurde het besluit van de Turkse autoriteiten en waarschuwde Turkije geen fysieke veranderingen door te voeren zonder dit vooraf aan te geven. Zelfs Paus Franciscus betreurde de beslissing van de Turkse regering om van de Hagia Sophia een moskee te maken.

De woordvoerder van president Erdoğan zei op 10 juli 2020 dat de Hagia Sophia een erfgoed van heel de wereld blijft en de heropening van het eeuwenoude bouwwerk als moskee daar niets aan zal veranderen (bron. Wikipedia) en woordvoerder van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, Hami Aksoy zei, “De Hagia Sophia zal iedereen blijven omarmen met zijn nieuwe status, waarbij het gemeenschappelijke culturele erfgoed van de mensheid behouden blijft.” (bron. Nieuws On)

Maar het lijkt erop dat iedereen die zijn mening wilt delen, weigert te luisteren of eigenlijk gewoon niet weet waar ze een mening over geven. Hagia Sophia weer als moskee gebruiken werd ‘weer een poging van President Erdogan tot Islamisering van Turkije’ genoemd en Griekenland ging nog een stapje verder en verbrandde een Turkse vlag.

Dus ja, iedereen had zeker een mening. Voordat ik doorga wil ik even meedelen (en dit is geen mening maar feit) In heel Athene, hoofdstad van Griekenland, is er geen enkel moskee te vinden, terwijl 9 procent van de Atheense bevolking bestaat uit moslims (bron. Wikipedia) In Istanbul heb je 123 kerken en 20 synagogen. Ook heb je 57 niet-Islamitische begraafplaatsen. Dat zijn er misschien 57 te veel voor een land op “grens van Islamisering”.

Voordat iedereen met de vinger gaat wijzen naar Turkije en het land gaat bekritiseren op de behandeling van niet-moslims, moeten we misschien eerst even kijken naar hoe niet-moslims worden behandeld. Turkije is nog steeds een democratie waar iedereen mag stemmen op zijn of haar politieke partij en iedereen vrij is om te bidden tot Allah, God, Jahweh, Buddha, Sheeva of juist niet te bidden. Naar schatting heeft ongeveer 5-15% van de bevolking in Istanbul geen religie. En ook hun mogen stemmen.

Gerry van der List schrijft in de Elsevier over het gebruikt van de Hagia Sophia als moskee, “De herbestemming van het museum past in een islamitisch offensief van president Erdogan. Een radicale moslim die niets zal nalaten om het christendom en het secularisme te ondermijnen.”
De Volkskrant schrijft, “Erdogan’s droom komt uit.” en, De Standaard noemt het zelfs, “Een Turkse middelvinger naar het Westen.” Honderden krantenkoppen, columns en opinies (meningen), maar ze lezen bijna allemaal hetzelfde, Christelijke leiders zijn verdrietig.

Toen de ‘Grote Moskee’ in Cordoba in Spanje werd omgebouwd naar een Katholieke kathedraal in 1236, hoorde je geen Islamitische leiders roepen dat het een ‘offensief was tegen het Islam’. In 1897 werd de ‘Zwarte Moskee’ in Bulgarije omgebouwd tot een kerk, in 1922 werd de ‘Oude Moskee’ in Thessaloniki in Griekenland omgebouwd tot een kerk en in 1925 werd de ‘Fazıl Ahmed Paşa’ moskee in Kreta (Griekenland) omgebouwd tot een kerk, maar hebben Turken de Griekse vlag verbrand en het een aanval genoemd op Islam? Ik heb gezocht, maar nee. En dit zijn maar vier voorbeelden van honderden moskeeën in Europa die zijn omgebouwd tot kerk.

Peter Broeders, directeur van Kerk in Nood Nederland, schrijft in NRC, “Veel Turkse christenen voelen de herbestemming van de Hagia Sofia – eens een christelijke basiliek – als een pijnlijk bewijs dat er voor hen geen volwaardige plaats meer is hun land. Terwijl de Hagia Sofia als museum nog kon gelden als symbool van een multireligieuze samenleving, staat het vanaf nu symbool voor het streven naar een soennitische eenheidsstaat. Hoe begrijpelijk vanuit het islamitische geloof ook, het spreekt boekdelen dat de mozaïeken met christelijke afbeeldingen in de Hagia Sofia voortaan met doeken afgeschermd zijn.”

Wat de heer Broeders ‘vergeet’ te melden is dat er ook een peiling is gehouden in Turkije zelf over de toekomst van de Hagia Sophia en dat bijna 3/4de van het land (zo een 70 procent) heeft laten weten dat de Hagia Sophia weer terug willen zien als moskee. En wat de heer Broeders ook ‘vergeet’ te melden is dat er in zijn genoemde ‘streven naar een soennitische eenheidsstaat’, 123 kerken actieve kerken staan in Istanbul alleen. En als we het toch hebben over ‘vergeten’ meldingen van de heer Broeders, President Erdogan heeft meerdere malen toegezegd dat het gebouw zijn openbare functie behoudt en toegankelijk blijft voor publiek.

Wat betreft het ‘afdekken’ van de mozaïeken met christelijke afbeeldingen in de Hagia Sofia, dit zal alleen het geval zijn tijdens gebed en wat de precieze oplossing hiervoor zal zijn is nog niet concreet. Het kan zijn dat ze tijdens gebed worden afgedekt, donkerder worden gemaakt met bepaalde lampen of juist helemaal niks wordt gedaan omdat de beelden niet richting Mekka zijn, dus achter de biddende groep zal zijn.

Turkije staat vermeld als ‘seculiere staat’, dit betekent; de staat tracht zich neutraal op te stellen tegenover alle religies, voor zover deze de burgerlijke wetgeving integraal erkennen en respecteren. Deze staten beschermen hun onderdanen ook tegenover eventuele religieus gemotiveerde inbreuken op hun rechten (ja echt, Google het maar).

In Turkije doet de Belastingdienst niet aan etnisch profileren > https://www.nieuwson.nl/onderzoek-naar-etnisch-profileren-door-belastingdienst/ of hoeft niemand hun naam te veranderen om uitgenodigd te worden voor een sollicitatiegesprek > https://www.rtlnieuws.nl/node/711941 of https://www.nieuwson.nl/is-nederland-racistisch/
In Turkije wordt je niet geweigerd omdat je wel of geen hoofddoek draagt > https://www.looopings.nl/weblog/14903/Plopsaland-onder-vuur-om-weigeren-hoofddoek-bij-attractie.html en in Turkije gaan ze er niet automatisch van uit dat je er bent om een stad op te blazen, vanwege je kleding > https://www.nieuwson.nl/vrouw-met-hoofddoek-op-bezoek-in-uitgeest-en-wordt-bestempeld-als-gevaarlijk/.

Mijn mening? Voordat we een mening vormen en meteen met de vinger gaan wijzen moeten we eerst misschien beter kijken naar wat er aan de hand is. En misschien moeten we, voordat we oordelen over onze ‘buren’, eerst kijken wat er aan de hand is in onze eigen ‘huis’. En dat is een feit.

Nejla Karatas

Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Loading…

0

Aboutaleb vraagt moslims hun gezond verstand te gebruiken

Nederlandse toeristen in Barcelona worden geadviseerd terug te keren